Anand Biochem

Farmer conducting petiole analysis for nutrient management in pomegranate crop
  • July 29, 2025

डाळिंब (Punica granatum) हे एक महत्त्वाचे व्यावसायिक पीक आहे. अलिकडच्या काळात, त्याच्या औषधी आणि पौष्टिक मूल्यामुळे त्याला सुपर-फूडचा दर्जा मिळाला आहे. अलिकडच्या काळात, डाळिंबाच्या लागवडीला विविध पौष्टिक विकारांमुळे गंभीर समस्यांना तोंड द्यावे लागत आहे ज्यामुळे केवळ खर्चाचा अपव्यय होत नाही तर उत्पादनाची उत्पादकता आणि गुणवत्ता देखील प्रभावित होते. एक प्रभावी साधन म्हणून पेटीओल विश्लेषणामुळे मुळांद्वारे पोषक तत्वांचे शोषण करण्याच्या बाबतीत बागेत काय घडत आहे याचे स्पष्ट चित्र मिळू शकते.

डाळिंब उत्पादकांना या पैलूची काळजी घेण्यास मदत करण्यासाठी खालील प्रश्नोत्तरे आवश्यक तपशील प्रदान करतील:

पेटीओल चाचणी म्हणजे काय?

पेटीओल चाचणी, ज्याला वनस्पती ऊतींचे विश्लेषण असेही म्हणतात, ही मूलतः वनस्पतींच्या भागांमध्ये पोषक तत्वांचे प्रमाण निश्चित करण्यासाठी / अंदाज लावण्यासाठी एक प्रयोगशाळेतील विश्लेषण आहे.

देठाच्या विश्लेषणाचे (Petiole analysis) फायदे काय आहेत?

दिलेल्या पीक वाढीच्या टप्प्यावर पोषक तत्वांचे शोषण पुरेसे / पुरेसे आहे की नाही हे निर्धारित करण्यात मदत करते.

हे लपलेल्या पोषक तत्वांच्या कमतरतेच्या स्थितीचे निदान करण्यात मदत करते.

ते माती / माध्यमातून पोषक तत्वांची जैवउपलब्धता दर्शवते.

कमतरतेची स्थिती दूर करण्यासाठी त्वरित सुधारणात्मक उपाययोजना करण्यासाठी मार्गदर्शन करते.

डाळिंब पिकात छाटणीनंतर देठाचा नमुना घेण्यासाठी शिफारस केलेली प्रक्रिया कोणती आहे?

डाळिंब पिकात नमुन्याच्या वेळेची आणि देठाच्या नमुना घेण्यासाठी शिफारस केलेली आहे ती म्हणजे वाढत्या कोंब/फांदीच्या शिखरापासून ८ वे पान छाटणीनंतर ५०% फुले येईपर्यंत.

देठाची चाचणी खतांच्या शिफारशींमध्ये मदत करते का?

देठाचे विश्लेषण सामान्यतः अधिक अद्ययावत वनस्पती-आधारित माहिती प्रदान करते आणि म्हणूनच उभ्या डाळिंब पिकातील पोषक तत्वांच्या कमतरतेची दुरुस्ती करण्यासाठी अधिक योग्य आहे जेणेकरून चांगल्या पोषक तत्वांच्या शिफारशींसाठी,

अ) चांगले फळधारणा आणि फळांचा विकास

ब) अधिक फळांचे वजन आणि फळांची चमक

विश्लेषणासाठी कोणते पॅरामीटर्स शिफारसित आहेत?

नमुने N, P, K, Ca, Mg, S, Zn, Mn, Fe, Cu, B आणि Mo च्या एकूण सामग्रीसाठी विश्लेषण केले पाहिजेत. याव्यतिरिक्त, जर सल्लागारांनी इतर कोणतेही पॅरामीटर्स शिफारस केले असतील तर त्यांचे विश्लेषण करावे लागेल.

देठ कसे पॅक करावेत आणि विश्लेषणासाठी प्रयोगशाळेत पाठवावेत?

दूषितता टाळण्यासाठी नमुना स्वच्छ न वापरलेल्या कागदी पिशव्यांमध्ये पॅक करणे आवश्यक आहे, योग्यरित्या लेबल केलेले असणे आवश्यक आहे आणि करार करार फॉर्म योग्यरित्या भरलेला असणे आवश्यक आहे.

नमुने प्रयोगशाळेत पाठवावेत जेणेकरून ते लवकरात लवकर प्रयोगशाळेत पोहोचतील, शक्यतो नमुना घेतल्यानंतर 3 दिवसांच्या आत.